Повесть

Журналның март, апрель (№3-4, 2018) саннарында Роза ХӘБИБУЛЛИНАның «Җылы оя» исемле повесте басылып чыгачак.

zhyly_oya_nach_03

 

 

..Миңнебәдәр, мин бик олы эш белән килдем бит әле сезгә.
– Ниндәй эш микән? Без эшләрлекме?
– Анысын үзегез хәл итәрсез инде. Ләйләбәдәрне безнең күрше җегете ошатып калган бит әле. Сөйләшеп кайт әле дип китереп куйды.
Кыз әнкәсе бу яңалыктан әллә нишләде: буыннары йомшады, авызы кипте, чигәсендә кан тамырлары лепелдәде… Бераздан карлыкканрак тавыш белән:
– Кем соң ул? Кем баласы? Ниндәерәк кеше? – диде.
– Атасы үлде, анасы, ике энесе бар. Мирзагали калхузда күнних булып эшләй. Тырыш җегет инде. Кулыннан килмәгән эш җук. Тик… шунысы бар – катынын аерып җибәрде. Өч җәшлек малае бар.
Миңнебәдәр ишеткәне турында уйга калды. Хатын аерган кеше турында уйланырлык шул. Аерылышуның сәбәбе кемдә икәнен кем белсен? Таяк ике башлы бит…
– Сүләсәм, гөнаһалы булырмын инде, шулай да әйтмәй булмай – дөнҗа көтә торган түгел ие катыны. Без күрше булып җәшәдек бит инде, күреп тордык: эш рәте белмәй ие.
– Бер нәмә дә әйтә алмаем. Атасы ни әйтер, Ләйләбәдәр ни дияр… Кызлар эштән кайткач сүләшербез.
Караңгы төшүгә олы гаилә җыелышып бетте: кечкенә өй тыгызланып калды.
Олы казанда пешкән ашны ике табакка салып, сәкедә ике табын әзерләп тезелешеп утырдылар. Тегермән ташы чаклы ипикәйнең кыерчыгы гына калды. Җамалия туганының гаиләсенә кызыгып та, сокланып та утырды: ике чибәр кызлары, аралары икешәр генә яшьлек биш үсмер малайлары ипикәйне дә, ашны да урып куйдылар. Җамалия кияүгә чыккач, бер кыз тапты да яңадан авырга узмады, шул бер бала белән калдылар. Ире шуңа күрә еш кына сүз итә.
Чәй янына өлкәннәр генә утырды. Маһинур белән Ләйләбәдәр өйдәге эшләрне карадылар, малайлар кайсы-кая чыгып тайдылар.
Җамалия килүенең сәбәбен Әбуталипка тагын кабатлады. Бу яңалыкны ишеткәч, Ләйләкәйнең шатлыгы эченә сыймады: үзе турында сүз барганны тыңлаштырып, савыт-саба юа, әтисенең җавабын көтә.
Әбуталип тиз генә сүз башламады. Ләйләбәдәр – әтисенең яраткан кызы. Эшчәнлеген әйтеп тә торасы юк: булган, уңган. Аның өстенә, андый да йомшак, яхшы күңелле бала булмас! Һәрбер җан иясенә миһербанлы. Шул баланы ничек хатын аерган адәмгә бирәсең? Җүнле кеше хатын аермас!
– Ләйләбәдәр әле сазаган кыз түгел, үз ише табылыр. «Үги бала асраган – авызы-борыны кан булыр, үги бозау асраган – авызы-борыны май булыр», – дигәннәр бабайлар. Минем сүзем шул.
– Әткәй! Мин ул баланы жәллим! Берәр усал үги ана килсә, ул малай нишләр?! Мин риза! Миңа Мирзагали ошый! Ул начар кешегә охшамаган! – диде Ләйләкәй.
– Ошай! Ошаганнар күп булыр! Син каян беләсең, маңгаена язылмагандыр бит әйбәтлеге?!
Бу юлы Җамалия сүз кыстырырга булды:
– Начар кеше түгел! Начар булса, килеп җөрер иеммени? Мин үз туганыма дошман түгел лә юньсез кешегә димләргә! Әйтәм бит, эшчән, үзе эчмәй, тартмай. Кулыннан килмәгән эше юк!
Әбуталип каты торгач, Ләйләкәйнең коты чыкты.
– Хатын аерган кешегә ышаныч юк! Андый чуар йөрәкле адәмгә Ләйләбәдәрне бирә алмайбыз. Минем сүзем шул!..

 

Әсәрне тулысынча журналның 2018 елгы март һәм апрель саннарыннан укыгыз.

Татар халкының каһарманы Минзакир Әпсәләмов турында

Татар халкының каһарманнарын барлауны дәвам итәбез. Журналның декабрь (№12, 2016) санында басылып чыгачак Рәис Зариповның «Хәрби разведка генералы» язмасы да хәрби разведка генерал-майоры, хәрби фәннәр докторы Минзакир Әпсәләмовның данлы һәм катлаулы тормыш юлы, сугышта күрсәткән батырлыклары турында…

general

…Кызыл Армия Генераль штабының Разведка идарәсе (1942 елның 16 февраленнән – Баш разведка идарәсе (ГРУ) совет чорында «җиде йозак» астында булганлыктан, Әпсәләмовның фамилиясе дә сер итеп саклана. Шул сәбәпле, 1995 елда, Казанда нәшер ителүче «Идел» журналындагы татар генералларына һәм адмиралларына багышланган мәкаләдә* (*Татар генераллары һәм адмираллары. Идел, 1995, №5.) күренекле милләттәшебезнең фамилиясе күрсәтелми…